{"id":2639,"date":"2020-03-23T23:22:59","date_gmt":"2020-03-23T21:22:59","guid":{"rendered":"https:\/\/orientspace.pl\/?p=2639"},"modified":"2020-06-23T12:32:23","modified_gmt":"2020-06-23T11:32:23","slug":"nieudany-lot-chinskiej-rakiety-cz-7a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/orientspace.pl\/?p=2639&lang=pl","title":{"rendered":"Nieudany lot chi\u0144skiej rakiety CZ-7A"},"content":{"rendered":"\n

Pierwsza pr\u00f3ba lotu chi\u0144skiej rakiety kosmicznej o nazwie CZ-7A zako\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem. Feralny lot mia\u0142 miejsce 16 marca. By\u0142 to ju\u017c trzeci lot rakiety z rodziny CZ-7. Na pok\u0142adzie znajdowa\u0142 si\u0119 eksperymentalny satelita telekomunikacyjny XJY-6. Pierwsze doniesienia sugeruj\u0105, \u017ce przyczyna awarii le\u017ca\u0142a w drugim lub trzecim stopniu rakiety.<\/p>\n\n\n\n

Gwoli rozja\u015bnienia nale\u017cy napisa\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o nazewnictwie chi\u0144skich rakiet no\u015bnych. CZ to skr\u00f3t od Chang Zheng (\u957f\u5f81), czyli D\u0142ugiego Marszu, historycznego szeregu kampanii wojennych komunistycznych Chin. W \u017ar\u00f3d\u0142ach angloj\u0119zycznych ta rodzina rakiet jest znana pod skr\u00f3tem LM, albo po prostu Long March. W praktyce jest to szereg wielu r\u00f3\u017cnych rakiet s\u0142u\u017c\u0105cych do wynoszenia \u0142adunk\u00f3w na r\u00f3\u017cne orbity docelowe. Rozr\u00f3\u017cni\u0107 je mo\u017cna w\u0142a\u015bnie po numerze oraz po literze wskazuj\u0105cej na konfiguracje modelu. <\/p>\n\n\n\n

Czy to pogmatwane? Tak. Ale je\u015bli interesuj\u0105 Was tego typu szczeg\u00f3\u0142y, to odsy\u0142am do niez\u0142ego zestawienia na angloj\u0119zycznej Wikipedii<\/a>. \u0141atwiej si\u0119 w\u00f3wczas mo\u017cna rozezna\u0107 we wszystkim co, gdzie i jak.<\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c do tematu. Miejscem startu by\u0142o centrum kosmiczne Wenchang (\u6587\u660c). Jest to najnowszy chi\u0144ski kosmodrom, zbudowany na wyspie Hainan. To z tego miejsca w bliskiej przysz\u0142o\u015bci maj\u0105 by\u0107 wynoszone poszczeg\u00f3lne modu\u0142y nowej stacji kosmicznej a w nieco dalszym terminie przysz\u0142e misje ksi\u0119\u017cycowe. Kosmodrom ten le\u017cy w najbardziej na po\u0142udnie wysuni\u0119tej cz\u0119\u015bci Chin. Dzi\u0119ki temu startuj\u0105ce tam rakiety b\u0119d\u0105 mog\u0142y wynie\u015b\u0107 ci\u0119\u017cszy \u0142adunek. A to dlatego, \u017ce im bli\u017cej r\u00f3wnika, tym wi\u0119ksze wsparcie mo\u017cna uzyska\u0107 od si\u0142y obrotowej planety.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
CZ-7 w podstawowej konfiguracji \/ CASC<\/figcaption><\/figure><\/center>\n\n\n\n

Rakieta no\u015bna CZ-7<\/h4>\n\n\n\n

W wersji podstawowej rakieta CZ-7 ma by\u0107 stosowana przede wszystkim dla potrzeb chi\u0144skiego programu za\u0142ogowego. Podczas debiutanckiego lotu w czerwcu 2016 r., w\u0142a\u015bnie z kosmodromu Wenchang, wynios\u0142a ona pomniejszony egzemplarz kapsu\u0142y nowego chi\u0144skiego statku kosmicznego. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kadr przedstawiaj\u0105cy prototypow\u0105 kapsu\u0142\u0119
w chi\u0144skiej telewizji CCTV <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n


W drugim locie z kwietnia 2017 r. \u0142adunkiem tej rakiety by\u0142 inauguracyjny egzemplarz bezza\u0142ogowego statku logistycznego Tianzhou 1. Pojazd ten przeprowadzi\u0142 pierwsz\u0105 misj\u0119 przepompowania paliwa do ma\u0142ej stacji kosmicznej Tiangong 2. By\u0142 to krytyczny eksperyment, kt\u00f3ry pozwoli na utrzymanie przysz\u0142ej stacji kosmicznej na stabilnej niskiej orbicie (dzia\u0142a tu wszak \u015bladowy op\u00f3r atmosfery ziemskiej). W przysz\u0142o\u015bci pojazdy Tianzhou (\u5929\u821f) maj\u0105 dostarcza\u0107 nie tylko paliwo, ale i sprz\u0119t oraz zapasy dla nowej stacji kosmicznej, podobnie jak to robi\u0105 rosyjskie statki Progress od ko\u0144ca lat siedemdziesi\u0105tych.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy lot rakiety CZ-7A mia\u0142 wynie\u015b\u0107 \u0142adunek o nazwie Xin Jishu Yanzheng 6 (XJY-6), czyli… \u201esatelita weryfikuj\u0105cy nowe technologie numer 6<\/em>\u201d. O wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nie pytajcie, bo ich po prostu nie ma w og\u00f3lnodost\u0119pnym Internecie. A przynajmniej by\u0107 nie powinno! Cho\u0107 i tak szuka\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

Orbity GTO i GEO<\/h4>\n\n\n\n

Par\u0119 wskaz\u00f3wek o \u0142adunku mo\u017ce nam da\u0107 nazwa samej rakiety no\u015bnej. Literka A w CZ-7A wskazuje na to, \u017ce rakieta CZ-7 wyposa\u017cona by\u0142a w dodatkowy, nap\u0119dzany paliwem ciek\u0142ym, trzeci stopie\u0144. Ten nominalnie stosowany jest w rakietach CZ-3B, wynosz\u0105c cz\u0119sto \u0142adunki na tzw. orbity transferowe ku geostacjonarnej<\/em> (Geostationary Trasfer Orbit, GTO). Orbity GTO, to eliptyczne orbity si\u0119gaj\u0105ce 35 786 kilometr\u00f3w nad powierzchni\u0105 Ziemi. <\/p>\n\n\n\n

Satelity wynoszone na tak\u0105 orbit\u0119 u\u017cywaj\u0105 w\u0142asnych silnik\u00f3w, aby samodzielnie wej\u015b\u0107 z kolei na ko\u0142ow\u0105 orbit\u0119 geostacjonarn\u0105 (Geostationary Earth Orbit, GEO). Jest to taka orbita, z kt\u00f3rej satelita zawsze skierowany jest na jeden punkt w kierunku Ziemi i zazwyczaj sygna\u0142y z takiego satelity odbieramy ze sztywno przymocowanej anteny satelitarnej. Na orbity GEO trafiaj\u0105 wi\u0119c satelity telekomunikacyjne oraz meteorologiczne. Przedstawia to dok\u0142adnie poni\u017csza animacja.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Transfer z orbity GTO na GEO na przyk\u0142adzie satelity EchoStar XVII. \u0179r\u00f3d\u0142o: HORIZONS System<\/a>, JPL, NASA, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Przyczyny i konsekwencje katastrofy<\/h4>\n\n\n\n

No dobra, a co w\u0142a\u015bciwie by\u0142o przyczyn\u0105 awarii? Tutaj pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne hipotezy. Gdy zacz\u0119\u0142y nap\u0142ywa\u0107 pierwsze wiadomo\u015bci o nieudanym starcie, na chi\u0144skim forum 9ifly, g\u0142\u00f3wnym chi\u0144skoj\u0119zycznym forum dotycz\u0105cym lot\u00f3w kosmicznych, sugerowano problemy z trzecim stopniem. <\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych pojawi\u0142o si\u0119 nagranie amatorskie, kt\u00f3re sugeruje, \u017ce przyczyna katastrofy le\u017ca\u0142a w drugim stopniu. <\/p>\n\n\n\n

\n
\n

So, no new info on the failure of the Long March 7A today & could be some time before anything official. What we have is amateur footage. This apparently shows MECO & 2nd stage ignition. But seconds later: BOOM. pic.twitter.com\/ahTd0f0Lrf<\/a><\/p>— Andrew Jones (@AJ_FI) March 17, 2020<\/a><\/blockquote>